Ο ευαγγελιστής θέλησε άλλωστε η Αποκάλυψή του να ξεδιπλώσει το λυτρωτικό σχέδιο της θείας χάρης, η οποία δικαιώνεται μπροστά στη δημιουργία. Ή τη συντέλεια! Η Αποκάλυψη αποκαλύπτει και αποκαλύπτει το σχέδιο του γενεσιουργού όντος, καθώς τίθεται μετά την ανάσταση του Ιησού, ο οποίος είναι ο μόνος που έχει πλέον την εξουσία να κρίνει και να κυβερνά.
Το θεολογικό περιεχόμενο της Αποκάλυψης διαφέρει από αυτό των άλλων πατερικών κειμένων, καθώς εδώ ο ευαγγελιστής Ιωάννης δεν διαλογίζεται για να γράψει, αλλά λαμβάνει το κείμενο από την εκστατική αποκάλυψη ενός αγγέλου. Όντας εξόριστος από τους Ρωμαίους στην Πάτμο όλα αυτά. Και ταυτοχρόνως μιλάμε και για ένα μυστικιστικό κείμενο που παραμένει εντελώς ιδιαίτερο μέσα στον εκκλησιαστικό κανόνα.
Ποιος μπορεί να λησμονήσει άλλωστε τον στίχο του που έγινε εξίσου εμβληματικός με τους τέσσερις ιππότες; «Όποιος έχει μυαλό ας λογαριάσει τον αριθμό του θηρίου, που είναι αριθμός ανθρώπου· ο αριθμός του είναι χξς’ [666]», μας λέει στο 13:18. Ή τις εφτά σφραγίδες, τις εφτά σάλπιγγες και τις εφτά φιάλες;
Γεμάτο περίπλοκους και δυσνόητους συμβολισμούς, αριθμολογία και μυστικισμό, μελλοντολογία και εσχατολογία, η Αποκάλυψη δεν είναι ένα καθόλου εύκολα προσβάσιμο κείμενο. Το ομολογεί και ο ευαγγελιστής στο πρώτο κεφάλαιό του (1:19): «Γράψε, λοιπόν, αυτά που βλέπεις: όσα ανήκουν στο παρόν και όσα μέλλεται να γίνουν ύστερα απ’ αυτά»…
Πώς είδε ο Ιωάννης τους Τέσσερις Ιππότες
Ο ευαγγελιστής περιγράφει τους φαρμακερούς καβαλάρηδές του ταυτόχρονα με μια ακόμα τρανή συμβολική απεικόνισή του: τις εφτά σφραγίδες! Και αξίζει να διαβάσουμε το απόσπασμα (6:1-8) στο πρωτότυπο κείμενο, γιατί έχει τη σημασία του:
«1 Καὶ εἶδον ὅτι ἤνοιξε τὸ ἀρνίον μίαν ἐκ τῶν ἑπτὰ σφραγίδων· καὶ ἤκουσα ἑνὸς ἐκ τῶν τεσσάρων ζῴων λέγοντος, ὡς φωνὴ βροντῆς· Ἔρχου. 2 καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος λευκός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ’ αὐτὸν ἔχων τόξον· καὶ ἐδόθη αὐτῷ στέφανος, καὶ ἐξῆλθε νικῶν καὶ ἵνα νικήσῃ. 3 Καὶ ὅτε ἤνοιξε τὴν σφραγῖδα τὴν δευτέραν, ἤκουσα τοῦ δευτέρου ζῴου λέγοντος· Ἔρχου. 4 καὶ ἐξῆλθεν ἄλλος ἵππος πυρρός, καὶ τῷ καθημένῳ ἐπ’ αὐτὸν ἐδόθη αὐτῷ λαβεῖν τὴν εἰρήνην ἐκ τῆς γῆς καὶ ἵνα ἀλλήλους σφάξωσι, καὶ ἐδόθη αὐτῷ μάχαιρα μεγάλη.
5 Καὶ ὅτε ἤνοιξε τὴν σφραγῖδα τὴν τρίτην, ἤκουσα τοῦ τρίτου ζῴου λέγοντος· Ἔρχου. καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος μέλας, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ’ αὐτὸν ἔχων ζυγὸν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ· 6 καὶ ἤκουσα ὡς φωνὴν ἐν μέσῳ τῶν τεσσάρων ζῴων λέγουσαν· Χοῖνιξ σίτου δηναρίου, καὶ τρεῖς χοίνικες κριθῆς δηναρίου· καὶ τὸ ἔλαιον καὶ τὸν οἶνον μὴ ἀδικήσῃς. 7 Καὶ ὅτε ἤνοιξε τὴν σφραγῖδα τὴν τετάρτην, ἤκουσα φωνὴν τοῦ τετάρτου ζῴου λέγοντος· Ἔρχου. 8 καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος χλωρός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπάνω αὐτοῦ, ὄνομα αὐτῷ ὁ θάνατος, καὶ ὁ ᾅδης ἠκολούθει μετ’ αὐτοῦ· καὶ ἐδόθη αὐτῷ ἐξουσία ἐπὶ τὸ τέταρτον τῆς γῆς, ἀποκτεῖναι ἐν ῥομφαίᾳ καὶ ἐν λιμῷ καὶ ἐν θανάτῳ καὶ ὑπὸ τῶν θηρίων τῆς γῆς».
Ο αμνός του θεού ή το λιοντάρι του Ιούδα (όροι που αναφέρονται στον Ιησού Χριστό) ανοίγει λοιπόν τις πρώτες τέσσερις από τις εφτά σφραγίδες, οι οποίες προκαλούν την εμφάνιση τεσσάρων όντων που ιππεύουν πάνω σε λευκό, κόκκινο, μαύρο και ωχρό άλογο. Κάθε αναβάτης χαρακτηρίζεται από διακριτά στοιχεία και η εμφάνισή του αναγγέλλεται από ένα από τα τέσσερα ζώα -τα οποία έχουν παρουσιαστεί στο τέταρτο κεφάλαιο-, με τα χαρακτηριστικά λόγια του ευαγγελιστή «έλα και βλέπε».
Κάθε ιππέας έχει ένα άλογο διαφορετικού χρώματος, λευκό, κόκκινο, μαύρο και ωχρό, και ο πρώτος κρατά ένα τόξο κι ένα στεφάνι, ο δεύτερος μια μεγάλη μάχαιρα, ο τρίτος μια ζυγαριά και ο τέταρτος τον ίδιο τον Άδη. Το καθήκον του πρώτου καβαλάρη είναι να νικήσει, του δεύτερου να εξαφανίσει την ειρήνη από τη γη, του τρίτου να ζυγίσει τα αγαθά και του τέταρτου να θανατώσει με ρομφαία, πείνα, θάνατο και με τα θηρία της γης.
Ο πρώτος καβαλάρης της Αποκάλυψης αναφέρεται λοιπόν στο 6:1-2: «Είδα τότε το Αρνίο ν’ ανοίγει την πρώτη απ’ τις εφτά σφραγίδες, κι άκουσα ένα από τα τέσσερα όντα να λέει με φωνή που έμοιαζε με βροντή: ‘‘Έλα’’. Κοίταξα, και είδα ένα άσπρο άλογο, που ο καβαλάρης του κρατούσε ένα τόξο· του δόθηκε ένα στεφάνι νίκης, και νικητής έφυγε για νέες νίκες». Για τη φύση του πρώτου αυτού ιππέα έχουν υποστηριχθεί δύο εντελώς αντικρουόμενες απόψεις: είτε είναι ο ίδιος ο Ιησούς είτε ο Αντίχριστος (ή κάποιος ψευδοπροφήτης τέλος πάντων)!
Συμβολίζει έτσι είτε το καλό είτε το κακό, σίγουρα πάντως την κατάκτηση, όποιο πρόσημο κι αν έχει. Το πρώτο άλογο αναγγέλλεται από το πρώτο ζώο (λιοντάρι), που στο τέταρτο κεφάλαιο μαθαίνουμε πως τα τέσσερα ζώα, κατά την εβραϊκή παράδοση, είναι αυτά που παρουσιάζονται στις σημαίες των τεσσάρων ηγετικών φυλών του Ισραήλ.
Αυτός ο καβαλάρης είναι πιθανόν εδώ για να φέρει τους πιστούς και αφοσιωμένους χριστιανούς στη θέση του νικητή στην αιώνια μάχη τους με το βασίλειο του Σατανά και τους αλλόθρησκους εχθρούς τους. Ο καβαλάρης είναι εδώ ο Ιησούς, στην επικρατέστερη θεολογική γραμμή, γεγονός που πιστοποιεί ο Ιωάννης στο 19ο κεφάλαιο (11-13):
«Τότε είδα τον ουρανό ανοιχτό, κι ένα άσπρο άλογο εκεί· ο καβαλάρης του έχει το όνομα ‘‘Πιστός και Αληθινός’’, και κρίνει και πολεμάει με δικαιοσύνη. Τα μάτια του ήταν σαν πύρινη φλόγα και στο κεφάλι του είχε στέμματα πολλά κι ονόματα γραμμένα, κι ένα όνομα γραμμένο, που κανένας δεν το ξέρει παρά μονάχα αυτός. Ήταν ντυμένος στολή βαμμένη στο αίμα και τ’ όνομά του είναι ‘‘Ο Λόγος του Θεού’’. Τον ακολουθούσαν τα ουράνια στρατεύματα καβάλα σ’ άσπρα άλογα, και ντυμένοι καθάριο άσπρο λινό. Ένα δίκοπο κοφτερό σπαθί έβγαινε απ’ το στόμα του, για να πατάξει μ’ αυτό τα έθνη. Αυτός θα τους κυβερνήσει με σιδερένιο ραβδί. Κι αυτός θα πατήσει το πατητήρι θυμωμένος, για να τρέξει σαν κρασί η οργή του Θεού του παντοκράτορα. Πάνω στη στολή και στο μηρό του ήταν γραμμένο το όνομα: ‘‘Βασιλιάς των βασιλιάδων και Κύριος των κυρίων’’».
«Λόγο του Θεού» αποκαλεί ο Ιωάννης τον Χριστό, ο οποίος με τη μορφή του καβαλάρη κρατά στο χέρι του το τόξο, ένα από τα κύρια όπλα του πολέμου. Οι άλλοι τρεις καβαλάρηδες είναι λιγότερο προβληματικοί στην εσχατολογική τους φύση, καθώς είναι εδώ ως σύμβολα τρανά του κακού. Μήπως όμως είναι και ο πρώτος ιππέας κακός, καθώς μια τέτοια ασυμμετρία στη φύση των τεσσάρων ιπποτών μοιάζει ύποπτη; Υπάρχουν φυσικά εικασίες και θεωρίες και για τις δύο απόψεις…
Ο δεύτερος καβαλάρης εμφανίζεται στο 6:3-4: «Όταν το Αρνίο άνοιξε τη δεύτερη σφραγίδα, άκουσα το δεύτερο ον να λέει: ‘‘Έλα’’. Βγήκε τότε ένα άλλο άλογο, κόκκινο σαν τη φωτιά· στον καβαλάρη του δόθηκε ένα μεγάλο σπαθί με την εντολή να αφαιρέσει την ειρήνη από τη γη, και οι άνθρωποι να σφάξουν ο ένας τον άλλο».
Ο δεύτερος καβαλάρης θα σπείρει τον τρομερό πόλεμο που θα ξεσπάσει στους έσχατους αυτούς καιρούς, την εσχατολογική εποχή που θα καταλήξει στην Ημέρα της Κρίσης. Το κόκκινο χρώμα συμβολίζει στα πατερικά κείμενα την αμαρτία και είναι το ακριβώς αντίθετο από το λευκό. Αμαρτωλοί και ειδωλολάτρες, οι αντίχριστοι δηλαδή, θα περάσουν δύσκολες ώρες, μας λέει ο Ιωάννης, και είναι ο δεύτερος ιππότης του που θα το διασφαλίσει αυτό.
Έχει υποστηριχθεί μάλιστα πως ο δεύτερος αυτός καβαλάρης είναι ο ίδιος ο Σατανάς, καθώς ποιος άλλος έχει τη δύναμη και την πανουργία να «αφαιρέσει την ειρήνη από τη γη» και να κάνει τους ανθρώπους «να σφάξουν ο ένας τον άλλο»; Πόλεμος και μαζική σφαγή θα είναι το μέλλον των απίστων, προφητεύει ο Ιωάννης, αν και εδώ δεν θα είναι πιθανότατα κάποιος κατακτητικός πόλεμος αλλά ένας εμφύλιος μεταξύ των αντίχριστων και των ψευδοχριστιανών.
Δείτε την επόμενη ή προηγούμενη σελίδα πατώντας τα νούμερα
