Για χρόνια ακούμε το ίδιο παραμύθι: το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι η «υγιεινή» επιλογή, ο εύκολος τρόπος να κόψεις το κάπνισμα. Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς. Βάζοντας στον οργανισμό μας χημικά και μικροπλαστικά, πόσο καλό μπορεί πραγματικά να του κάνουμε; Μια νέα, πρωτοποριακή έρευνα από την Αυστραλία έρχεται να μας ταρακουνήσει, αποδεικνύοντας ότι πρέπει να σταματήσουμε να κλείνουμε τα μάτια.

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας (UNSW) στο Σίδνεϊ, συγκέντρωσαν δεδομένα οκτώ ολόκληρων ετών (από το 2017 έως το 2025). Μελέτησαν εργαστηριακά αποτελέσματα, αναφορές ασθενών και δοκιμές, για να δουν τι ακριβώς κάνει το ηλεκτρονικό τσιγάρο με νικοτίνη. Τα ευρήματα; Κάθε άλλο παρά καθησυχαστικά. Η έρευνα συνδέει πλέον ανοιχτά το άτμισμα με τον καρκίνο του πνεύμονα και της στοματικής κοιλότητας.

Ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Bernard Stewart, και η ομάδα του εντόπισε καρκινογόνες ουσίες μέσα στον ατμό των ηλεκτρονικών τσιγάρων. Μιλάμε για πτητικά οργανικά χημικά, ακόμα και βαρέα μέταλλα που απελευθερώνονται από τις αντιστάσεις όταν αυτές θερμαίνονται. Παρόλο που οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι θα χρειαστούν χρόνια για να δούμε τα ακριβή νούμερα, οι ενδείξεις είναι ήδη ξεκάθαρες: τα e-cigarettes μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο.

Αλλά υπάρχει και μια άλλη, τεράστια παγίδα που κρύβει το άτμισμα. Πολλοί από όσους το ξεκινούν για να κόψουν το παραδοσιακό τσιγάρο, καταλήγουν να κάνουν και τα δύο. Όπως χαρακτηριστικά εξηγεί ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Freddy Sitas, αυτοί οι άνθρωποι μπαίνουν σε ένα «αδιέξοδο διπλής χρήσης». Και εδώ είναι το τρομακτικό: τα δεδομένα από τις ΗΠΑ δείχνουν ότι όσοι καπνίζουν και ατμίζουν ταυτόχρονα, έχουν τέσσερις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο του πνεύμονα.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται; Μην κάνουμε το ίδιο λάθος.

Η αυστραλιανή κυβέρνηση έχει ήδη απαγορεύσει τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μιας χρήσης, και πολύ καλά έκανε. Όμως ο καθηγητής Sitas κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για να ξυπνήσουμε όλοι. Υπενθυμίζει πώς ξεκίνησε η ιστορία με το κανονικό τσιγάρο: στην αρχή φαινόταν αθώο, μετά το συνέδεσαν με τη φυματίωση, και δεκαετίες αργότερα παραδέχτηκαν όλοι ότι προκαλεί εγκεφαλικά και καρκίνο.

«Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα βγήκαν στην αγορά πριν από περίπου 20 χρόνια. Δεν πρέπει να περιμένουμε άλλα 80 χρόνια για να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε», καταλήγει με νόημα. Ήρθε η ώρα να δούμε τα πράγματα όπως πραγματικά είναι. Το άτμισμα δεν είναι παιχνίδι, και είναι καιρός οι ρυθμιστικές αρχές σε όλο τον κόσμο να αναλάβουν δράση σήμερα, πριν είναι πολύ αργά για μια ολόκληρη γενιά.