Αρουραίους-ναρκαλιευτές εκπαιδεύει μια βελγική ΜΚΟ στην Τανζανία. Συγκεκριμένα, βέλγοι εκπαιδευτές αρουραίων της βελγικής ΜΚΟ Apopo εκπαιδεύουν δεκάδες αρουραίους χρησιμοποιώντας ως εκπαιδευτικό υλικό 1500 απενεργοποιημένες νάρκες.
Κάθε φορά που τα τρωκτικά ανιχνεύουν υπολείμματα εκρηκτικής ύλης αποζημιώνονται με φρούτα.
Με τον τρόπο αυτό έχουν ανιχνευτεί χιλιάδες νάρκες στην Ανγκόλα και στη Μοζαμβίκη, με τη δεύτερη να αναμένεται να είναι ελεύθερη από ναρκοπέδια στο εγγύς μέλλον. Οι αρουραίοι που εκπαιδεύονται τώρα ενδεχομένως θα επιστρατευτούν για την ανίχνευση ναρκών στην Καμπότζη, όπου τρεις δεκαετίες συγκρούσεων άφησαν πίσω τους αμέτρητες νάρκες.
Ο ιδρυτής της Apopo, Μπαρτ Βέετχενς, εξέτρεφε από μικρός ποντίκια, αρουραίους, χάμστερ και άλλα τρωκτικά. Όταν πριν από 20 χρόνια διάβασε ότι κάποια τρωκτικά μπορούν να μάθουν να αναγνωρίζουν τη μυρωδιά εκρηκτικών, διερεύνησε ποιο θα ήταν το καταλληλότερο για την ανίχνευση ναρκών για να καταλήξει στον αφρικανικό αρουραίο του είδους Cricetomys gambianus.
Οι οσφρητικοί υποδοχείς αυτών των αρουραίων είναι εφάμιλλοι με των σκύλων, ζουν έως και οκτώ χρόνια, ενώ έχουν αρκετά χαμηλό βάρος, κάτω από ένα κιλό για να μην πυροδοτούν τις νάρκες κατά προσωπικού.
Οι προσωπικότητες των αρουραίων
Οι αρουραίοι συγκεντρώνονται σε μεγάλους πληθυσμούς σε όλη την υποσαχάρια Αφρική, όπου αντιμετωπίζονται είτε ως παράσιτα είτε ως έδεσμα. Μοναδικό τους μειονέκτημα η ευαισθησία στον ήλιο, καθότι νυκτόβια ζώα, και έτσι οι εκπαιδευτές προστατεύουν τις ουρές και τα αυτιά τους με αντηλιακό.
Το κόστος εκπαίδευσης κάθε ζώου φτάνει τα 6.250 ευρώ, ωστόσο τα τρωκτικά είναι φθηνότεροι και αποτελεσματικότεροι ναρκαλιευτές από τους ανθρώπους. Την ώρα που οι αρουραίοι της Apopo μπορούν να σαρώσουν μία περιοχή 200 τετραγωνικών μέτρων σε μόλις 20 λεπτά, οι ειδικά εξοπλισμένοι άνθρωποι χρειάζονται πέντε ημέρες για την ίδια έκταση.
“Η εμπιστοσύνη στους αρουραίους είναι ζωτικής σημασίας” επισημαίνει στον Guardian ο επικεφαλής εκπαίδευσης και συμπεριφορικής έρευνας της Apopo, Τιμ Έντουαρντς.
Στη σπάνια περίπτωση που κάποιο ζώο αποτυγχάνει συστηματικά στον εντοπισμό εκρηκτικής ύλης, αποσύρεται από την εκπαίδευση, αλλά συνεχίζει να κρατά συντροφιά στους πιο επιτυχημένους συναδέλφους του.
“Συναντούμε διάφορες από αυτό που στους ανθρώπους θα αποκαλούσαμε ‘προσωπικότητες’ και στους αρουραίους: ορισμένοι είναι πιο ενεργητικοί και δεν βρίσκουν την ώρα να κατέβουν στο έδαφος και να τρέξουν ταχύτατα” αναφέρει ο Έντουαρντς.
“Συνήθως, οι ακραίες συμπεριφορές -είτε πολύ ταχύς είτε πολύ αργός, κοινωνικός ή αντικοινωνικός- μπορούν να μετατρέψουν την εκπαίδευση ενός αρουραίου σε δύσκολη υπόθεση. Παρατηρούμε διακυμάνσεις, ωστόσο ιδανικά επιθυμούμε μια ισορροπία ανάμεσα σε έναν εύκολα διαχειρίσιμο αρουραίο που παρόλα αυτά είναι αρκετά ενεργητικός και επιθετικός για να βγει στο ναρκοπέδιο και να ανακαλύψει τις νάρκες” προσθέτει.
Για να διατηρηθεί καθαρή η γενετική δεξαμενή, οι αρουραίοι που επιλέγονται αποτελούν διασταύρωση γονέων που έχουν επιδείξει υψηλή απόδοση στο πεδίο.
Αρουραίοι κατά της φυματίωσης
Πέρα από την ανίχνευση ναρκών, οι αρουραίοι της Apopo έχουν βρει και αντίστοιχα σημαντική ιατρική χρήση, καθώς μπορούν να ανιχνεύουν κρούσματα φυματίωσης σε δείγματα ανθρώπινου σάλιου από διάφορες κλινικές και νοσοκομεία. Η φυματίωση προκάλεσε το θάνατο 1,5 εκατομμυρίου ανθρώπων σε όλο τον κόσμο το 2013.
Σύμφωνα με την Αpopo, οι αρουραίοι μέχρι σήμερα έχουν εντοπίσει πάνω από 7.000 κρούσματα φυματίωσης που είχαν διαφύγει από το ανθρώπινο ιατρικό προσωπικό.
Πηγή
